René Pöckl, een Oostenrijkse wijnlegende, is gespecialiseerd in zijn opulente, gestructureerde maar verfijnde rode wijnstijl. Een stijl die niemand anders in Oostenrijk zo maakt als hij. Zijn methodes en visie zijn uniek en bieden een interessant perspectief op wat er mogelijk is met cultblends in Oostenrijk.

Ik ken René sinds 2020 en hij is altijd al een eigenzinnige man geweest. Ik bezocht hem tijdens een educatieve wijnreis georganiseerd door Emmerich Knoll, samen met twee collega’s. We kregen twee dozen wijn mee om te ruilen met de wijnmakers die we bezochten: Gesellmann, Kollwentz, Pöckl, Paul Achs en Triebaumer.

Bij binnenkomst, gaven we hem meteen de twee dozen. Het eerste wat hij tegen mij zei was: “Die kun je weer mee terugnemen, ik drink geen Grüner Veltliner.” We waren licht verbaasd, maar zetten de doos terug in de auto en gingen met hem de trap op naar zijn privéhuis.

Daar zat hij met Stefan Bayer, een gast uit Wenen, die enkele jaren zijn St Bayer wijnen door René liet maken van zijn 2 hectare wijngaarden in Weiden. We mochten aanschuiven en kregen meteen een Mouton Rothschild 1975 aangeboden om te proberen. Mijn eerste ervaring met een van de First Growths ooit.

Alhoewel de wijn nog fruit had, was hij duidelijk ver past peak, met veel paprika en wat vegetale aroma’s. René bevestigde dat na een minuutje ook, en zei dat de wijn de dag ervoor beter had gesmaakt.

Daarna maakte ik kennis met René’s geprefereerde stijl van proeven: altijd blind, meestal twee wijnen naast elkaar. Vaak een van zijn wijnen tegen een internationale sparringpartner, of twee wijnen uit andere landen. Elke flight die René ons gaf had meestal een uitleg en een thema.

Dit kan verschillen van jaartallen, bijvoorbeeld 2018 of 2011, en wijnmakers die met deze extreme hitte jaren goed zijn omgegaan. Zelf schittert hij in de jaren waar de meesten de mist in zijn gegaan door hitte, zoals 2003, 2011 en 2018.

Het gaat er vaak om te bewijzen dat een dure wijn overrated is door er een veel betere wijn naast te zetten voor een fractie van de prijs. Vaak gaat het ook over vinificatie, houtinzet, maceratietijden, of wel of niet ontsteeld.

René is een wandelende wijn-encyclopedie en een van de weinige mensen waarvan ik nog altijd veel kan leren op het gebied van proeven. Hij kan sensorische analyses spot on verantwoorden door precies uit te leggen welke factoren invloed hebben op smaken.

Zijn wijnen zijn altijd heel precies: rijp en opulent, maar nooit overrijp of marmeladig. Never over oaked. Hij zoekt het randje in elk jaar op, maar het is altijd heel precies en perfect.
Een kunstje dat maar weinig wijnmakers jaar in jaar uit kunnen volhouden.

Dat lijntje van perfectie is maar een heel dun lijntje. Het is topsport, die veel werk en concentratie vraagt, en bovenal een enorm sensorisch talent.

Het coolste aan René vind ik dat hij net als ik erg diep in de materie wil duiken. We kunnen makkelijk 8-10 uur proefsessies doen zonder pauzes of om over iets anders te praten. We besparen de smalltalk en gebruiken onze kostbare tijd om zoveel mogelijk meningen met elkaar te delen.

Ook sturen we elkaar aan de lopende band foto’s en verslagen van interessante proeverijen die we meemaken.

Hierdoor ben ik zijn werkwijze en filosofie steeds beter gaan begrijpen.

René heeft mij met blindproeverijen kunnen overtuigen dat zijn wijnen het kunnen opnemen tegen de First growths en Premier Grand cru classes A

Zijn vader, Josef, was een van de rode wijn pioniers uit Oostenrijk. Hij wilde midden jaren 80 van gemengde landbouw volledig overstappen op wijnbouw.
Eind jaren 80 besloot hij zich te focussen op rode wijn. Inmiddels is 99% van de productie bij Pöckl rood.

Als een van de eerste wijnhuizen begonnen ze een brand in 1989 met de “Admiral,” in het eerste jaar 100% Zweigelt, maar daarna een blend van inheemse en internationale druivenrassen. In 1990 waren ze een van de eerste die Franse barriques (225 liter) gingen gebruiken in Oostenrijk.

In 1994 werd de eerste “Mystique” geproduceerd, een initiatief van Josef.
Dit is een blend van de beste vaten van het jaar, maar de druivensamenstelling blijft geheim.
Mystique bestaat nog steeds en is een van de meest gezochte cuvées uit Oostenrijk, Mystique wordt alleen in de beste jaren geproduceerd.

Door René’s kennis en precisie kan hij concurreren met de Bordeaux topwijnen, die vaak in veel grotere oplagen worden geproduceerd. 1994 was een fenomenaal jaar voor Oostenrijkse rode wijn en is tot nu toe de duurste rode wijn uit Oostenrijk, Mystique 1994 werdt op de laatste veiling in 2024 voor €346,- geveild. De wijn is erg schaars en eigenlijk niet verkrijgbaar.

René kreeg op zijn 16e twee wijngaarden van zijn vader om te beplanten en te bewerken zoals hij wilde. Dit was om te zien of hij interesse had in wijnmaken en er zijn passie in kwijt kon.

Hij plantte Syrah en Zweigelt en maakte in 1997 zijn eerste eigen wijn: “Rêve de Jeunesse” (de dromen van mijn jeugd). Destijds was Syrah niet toegelaten voor kwaliteitswijn in Oostenrijk.

In 1997 liep René stage bij Ernst Triebaumer, die in Oostenrijk bekend stond vanwege zijn revolutionaire Blaufränkisch. René was zeer leergierig en stopte nooit met vragen stellen. Diezelfde drive gebruikt hij nog steeds.

Omdat “Rêve de Jeunesse” toen geen kwaliteitswijn mocht zijn, schreef hij zijn leeftijd op het etiket in plaats van het jaartal. Inmiddels staat het jaartal er wel, maar zijn leeftijd staat er altijd bovenaan.

In 1997 won René op 18-jarige leeftijd als jongste wijnmaker ooit de Falstaff Rotweincup, de belangrijkste rode wijnwedstrijd in Oostenrijk. Een mooi compliment dat hij toen al op het juiste pad zat.

Bij een van mijn laatste bezoeken proefden we zijn “Rêve de Jeunesse” uit 1997. Een fenomenale wijn, maar niet op het niveau van zijn huidige werk. De wijn zal nog enkele jaren mooi blijven, maar heeft zijn piek bereikt.

In 2000 introduceerde René zijn eerste 100% Merlot, de tweede duurste Pöckl-wijn, die inmiddels bijna niet meer verkrijgbaar is. Ik had het geluk deze in een blindproeverij te mogen proeven in 2021, naast enkele praktikanten. De laatste fles Merlot uit 2000 werdt voor € 269 geveild in 2024.

Ik zat naast René en zag hem genieten terwijl iedereen aan het typen was over een grote rechteroever Bordeaux uit 2015-2016. Ik hoop deze wijn nog eens in mijn glas te krijgen, want in 2021 proefde ik pas sinds een jaar rode wijn, en mijn sensorische analyses waren nog niet zo gedetailleerd als vandaag.

In Oostenrijk worden blindproeverijen georganiseerd waarbij de Merlot van Pöckl uit hetzelfde jaar als Masseto meer dan 80% van de stemmen krijgt als superieure wijn. Het is zonder twijfel de beste Merlot uit Oostenrijk, en misschien wel een van de beste ter wereld.

René werkt met een extreme filosofie, geleerd van zijn vader. Hij liep stage bij Canon La Gaffeliere in Saint-Émilion in 2000 en leest ongelofelijk veel over wijnproductie. Hij maakt veel wijnreizen, proeft al tientallen jaren primeurs en is zeker een van de top 3 proevers die ik ooit heb leren kennen.

Hij weet wat hij wil en heeft door zijn kennis een duidelijk idee hoe dat te bereiken. Simpel, maar het moeilijkste kunstje in wijnmaken.

In de wijngaarden worden geen herbiciden gebruikt. Er is veel begroeiing en de stokken staan met dubbele beplanting in het droogste klimaat van Oostenrijk. De bodems bevatten veel ijzer en deels gravel.

Ze weten precies welke druivenrassen in welke wijngaarden goed werken. René wil het principe van concurrentie in de wijngaard benutten: dichte beplantingen (Doppelstock) zorgen voor kleine, geconcentreerde druiven.

Er wordt niet geïrrigeerd, waardoor de opbrengst rond de 2000 kilo per hectare ligt, een van de laagste ter wereld. De druiven zijn klein en geconcentreerd, met een hoge huid/sap-verhouding, wat zorgt voor structurele, tanninerijke wijnen.

Zijn wijnen zijn in de jeugd soms strak en minder toegankelijk, soms straffer dan Bordeaux, maar hebben een ongeëvenaard rijpingspotentieel.

René werkt uitsluitend met vaten van Seguin Moreau, zijn favoriete vatenmaker. Hij is verreweg de grootste afnemer in Oostenrijk en bestelt gemiddeld 300 nieuwe barriques per jaar.

Door deze trouwe samenwerking krijgt hij altijd vaten die van de hoogste kwaliteit eiken zijn.

In de kelder wil René het liefst weinig laten zien. Ik heb hem een paar keer gezegd dat ik het wil zien, en mocht een keer meekijken.

René ontsteelt alle druiven, heeft een normale maceratie en voert pushdowns met gevoel uit, afgestemd op het jaartal en de batch. De wijnen rijpen vervolgens in barriques tot de botteling.

Er worden geen toevoegingen gebruikt behalve zwavel. René werkt met een minimaal randje Brett, dat hij tot in perfectie weet te sturen zodat het elk jaar hetzelfde is.

Voor de topwijnen gebruikt hij 100% nieuw hout, voor Rosso e Nero ongeveer 50%, en voor Solo Rosso alleen gebruikte vaten. De barriques liggen gestapeld op vierhoog. Hij weet als geen ander hoe hij een gestructuureerde Zweigelt moet maken, die vaak in de blends zit, maar ook als monocepage in Reserve bereik wordt gemaakt.

De wijnen worden niet gefilterd, en dat is het. De kwaliteit ontstaat in de wijngaard.

René hecht veel waarde aan de selectie van de beste, extreem hoogwaardige vaten. Hij gelooft dat je in de kelder met toevoegingen alleen nog maar van de wijn kunt afdoen, niet meer kunt toevoegen.

Hoewel hij zeker geen linkse wijnboer of hippie is, is hij overtuigd dat deze werkwijze hem de hoogste kwaliteit oplevert.

Dit is zijn enige doelstelling en hij is er al sinds zijn jeugd elke dag mee bezig, zonder pauzes.

Sommigen noemen hem misschien licht obsessed, en dat klopt waarschijnlijk ook. Maar zonder die drive was hij nooit gekomen waar hij nu staat.

Met zijn visie en internationale stijl staat hij op eenzame hoogte in Oostenrijk en concurreert hij met de top van de wereld, terwijl nog vrijwel niemand dat weet.

Er worden kleine oplages geëxporteerd naar Engeland, waar Gordon Ramsay fan is van Pöckl’s Merlot. Het schijnt dat hij in elk huis dat hij heeft een fles in zijn klimaatkast bewaart.

Daarnaast is er export naar Zwitserland, Duitsland en China.

Voor de rest heeft Pöckl geen beduidende export. Regina Meij importeerde het vroeger naar Nederland, maar na de overname door Anfors Imperial is René Pöckl niet meer opgenomen.

Met René Pöckl en Ernst Triebaumer brengt Van Zegveld wijnimport de eerste serieuze partij wereldklasse Oostenrijkse rode wijnen naar Nederland. We hopen onze klanten te verrassen en overtuigen.

We zullen in de toekomst regelmatig proeverijen in René Pöckl’s stijl plannen: blind, intensief en erg leerzaam. Dit soort proeverijen zijn intensief, maar blijven dagenlang nazinderen.

Ik vertel mijn vader graag over deze verhalen, maar hij vindt het na een uur wel genoeg. Tegenwoordig zegt hij voor de grap: “Kun je me niet nog een verhaal over Pöckl vertellen?”

Dat was ook de reden dat ik deze tekst moeiteloos kon schrijven tijdens een vlucht van Wenen naar Oostenrijk, zonder notities te gebruiken.

Wat je bij een Pöckl-proeverij meemaakt, blijft echt hangen.